De landbouw in de Nederlands-Duitse grensregio staat voor de uitdaging om het gebruik van chemische gewasbeschermingsmiddelen te verminderen en tegelijkertijd gezonde gewassen, stabiele opbrengsten en economisch haalbare productie te behouden. Dit is vooral uitdagend bij gewassen zoals aardappelen en uien, waar onkruiden, ziekten en plagen grote gevolgen kunnen hebben voor de teeltprestaties. Biologische gewasbescherming, mechanische onkruidbestrijding, verbeterd bodembeheer, robotica, monitoring en digitale technologieën bieden veelbelovende alternatieven. Deze oplossingen worden echter nog vaak afzonderlijk ontwikkeld en toegepast.
Wanneer afzonderlijke maatregelen onvoldoende op elkaar zijn afgestemd, kan vermindering van chemische gewasbescherming nieuwe agronomische, operationele of economische risico’s met zich meebrengen. Het Interreg-project Ecological Innovation for Resilient Integrated Systems (EIRIS) ontwikkelt en valideert daarom geïntegreerde teeltsystemen waarin biologische, mechanische en digitale oplossingen met elkaar worden gecombineerd. Nederlandse en Duitse partners testen deze combinaties onder praktijkgerichte landbouwomstandigheden en vertalen de opgedane kennis naar bruikbare beslissingsondersteuning voor boeren en adviseurs.
EIRIS werkt met een vijfdelige aanpak:
- Baseline: in kaart brengen van huidige landbouwpraktijken, vruchtwisselingen en de afhankelijkheid van herbiciden, fungiciden en insecticiden in de Nederlands-Duitse grensregio.
- Implementation: combineren van biologische, mechanische en digitale maatregelen tot geïntegreerde teeltsystemen en deze testen onder praktijkgerichte veldomstandigheden.
- Validation: beoordelen van agronomische prestaties, milieueffecten, economische haalbaarheid en operationele toepasbaarheid.
- Agentic AI Decision Support: samenbrengen van gevalideerde projectkennis, bedrijfsomstandigheden en beschikbare technologieën om boeren en adviseurs te ondersteunen bij het selecteren van passende strategieën.
- Uptake: vertalen van gevalideerde oplossingen naar praktische transitiepaden, demonstraties, richtlijnen en een grensoverschrijdend innovatieplatform dat bredere toepassing ondersteunt.
Een complementair consortium
Het EIRIS-consortium brengt kennisinstellingen, landbouworganisaties, proeflocaties, technologiebedrijven en softwarespecialisten uit Nederland en Duitsland samen. De partners leveren complementaire expertise, variërend van gewas- en bodemwetenschappen, biologische bestrijding en veldonderzoek tot robotica, precisietechnologie, milieu- en economische beoordeling, agrarische advisering en digitale beslissingsondersteuning. Geassocieerde partners verbinden het project daarnaast met landbouworganisaties, adviesnetwerken, technologieaanbieders en partijen in de bredere voedselwaardeketen.
Belang voor de Interreg-regio
De grensregio tussen Noord-Nederland en Noordwest-Duitsland kent een belangrijke aardappel- en uienteelt en staat aan beide zijden van de grens voor vergelijkbare uitdagingen rond gewasbescherming, bodemgezondheid, milieudruk en de transitie naar weerbaardere landbouwsystemen. Tegelijkertijd beschikken beide regio’s over verschillende maar complementaire onderzoekscapaciteiten, technologieën, landbouwkundige netwerken en adviesstructuren.
EIRIS brengt deze sterke punten samen in een gedeelde grensoverschrijdende omgeving waarin bestaande en nieuwe oplossingen als complete teeltsystemen kunnen worden gecombineerd, getest en beoordeeld. In plaats van opnieuw één afzonderlijk alternatief voor chemische gewasbescherming te ontwikkelen, onderzoekt het project hoe verschillende maatregelen in de praktijk kunnen samenwerken en elkaar kunnen versterken. Zo bouwt EIRIS aan een sterkere praktische kennisbasis voor het verminderen van de afhankelijkheid van chemische gewasbescherming, met behoud van een productieve, weerbare en economisch haalbare landbouw in de Nederlands-Duitse grensregio.
